Formy prawne organizacji pozarządowych.

Autor:   Ryszard Musielak

 

Najbardziej typowe formy organizacji pozarządowych  to : fundacje i stowarzyszenia.
Stowarzyszenia mogą być rejestrowe  (to przypadek  Komitetu Obrony Demokracji) lub zwykłe. Prócz tego istnieją inne mniej formalne sposoby działania społecznego.

Co to jest fundacja?

Fundacja jest organizacją pozarządową powoływaną dla celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, wyposażoną w majątek przeznaczony na realizację tych celów,

Istotą fundacji jest istnienie majątku przeznaczonego przez fundatora (fundatorów) na publicznie użyteczny cel. Opiekę nad majątkiem oraz odpowiedzialność za realizację celów przejmuje, po zarejestrowaniu fundacji, zarząd.
Co to jest stowarzyszenie?

Stowarzyszenie to grupa osób (przyjaciół, znajomych itp), które mają wspólne zainteresowania  lub wspólne cele, które chcą razem  rozwijać i osiągnąć.

Podstawowe cechy każdego stowarzyszenia to:

  • dobrowolność – oznacza swobodę tworzenia stowarzyszeń. Nikt też nie może nas zmusić do bycia członkiem stowarzyszenia,
  • samorządność – to niezależność wobec podmiotów zewnętrznych i swoboda ustalania norm oraz reguł wewnętrznych,
  • trwałość – oznacza, że istnieje ono niezależnie od konkretnego składu osobowego swoich członków ,
  •      niezarobkowy cel
    Stowarzyszenie zwykłe to uproszczona forma stowarzyszenia. Potrzeba minimum 3 osób, które uchwalają regulamin działania i wybiorą spośród siebie przedstawiciela lub zarząd. Wpisują się do ewidencji stowarzyszeń zwykłych w starostwie powiatowym. Stowarzyszenia takie nie mają osobowości prawnej, ale mogą zaciągać zobowiązania itp. Mogą  korzystać z różnych źródeł finansowania. Są to: składki członkowskie, darowizny, spadki, dochody z majątku stowarzyszenia, ofiarność publiczna (zbiórki publiczne) oraz dotacje. Nie mogą prowadzić odpłatnej działalności pożytku publicznego, prowadzić działalności gospodarczej, zrzeszać osób prawnych, tworzyć oddziałów, łączyć sie w związki stowarzyszeń.

Możemy działać społecznie, nie rejestrując się w sądzie. Bez rejestracji w Krajowym
Rejestrze Sądowym (KRS), mogą prowadzić działalność społeczną oprócz stowarzyszeń zwykłych o czym była mowa wyżej także:

Grupy nieformalne
– mogą nie być nigdzie rejestrowane. Np. może to być kilku miłośników filmu animowanego lub Grupa zainteresowań NGO :).
Kluby sportowe – działające jako stowarzyszenia i nie prowadzące działalności gospodarczej
Komitety społeczne – czyli grupy, zespoły ludzi, którzy organizują się po to, aby zrealizować określony cel  lub np. zebrać pieniądze na pomoc dla chorej osoby. Istnieją też komitety organizowane do przeprowadzenia zbiórki publicznej na określony cel
Rady rodziców – czyli przedstawiciele wszystkich rodziców uczniów danej szkoły.

Jak widać prawnych form funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego jest wiele. KOD jest bardzo sformalizowaną strukturą. Stowarzyszeniem rejestrowym co, jak wszystko w życiu, ma swoje plusy i minusy.

 

 

Ryszard Musielak
Grupa zainteresowań NGO
Na podstawie strony  http://www.ngo.pl/  , http://ofop.pl/